Oselvaren er skapt for bruk. Gjennom generasjonar har båten vore brukt til ferdsel, fiske, transport, roing og segling. I dag lever mykje av denne kunnskapen vidare gjennom aktive båt- og seglmiljø, regattaer, opplæring og aktivitetar der nye brukarar får møte båten på sjøen.
Å ta vare på Oselvaren handlar derfor ikkje berre om å kunne byggje båten. Vi må og halde kunnskapen om å ro, segle, rigge, vedlikehalde og handtere båten levande.
Roing
Oselvaren er ein lett og effektiv robåt. Han reagerer raskt på rørsler og årer, og det krev ikkje så mykje erfaring å få båten til å gå godt.
Kunnskapen om roing handlar om meir enn sjølve åretaket. Ein må lære korleis båten skal lastast og balanserast, korleis ein held kursen i vind og sjø, og korleis ein legg til og går frå land på ein trygg måte.
Mykje av denne kunnskapen er praktisk. Ho vert best lært i båten, saman med andre som har erfaring. Når nye menneske får ro Oselvaren, lærer dei derfor ikkje berre å bruke ein tradisjonell båt – dei tek del i vidareføringa av ein levande brukskultur.
Segling
Oselvaren har ei lang historie som seglbåt. Seglet gjorde det mogleg å tilbakeleggje større avstandar langs fjorden og kysten, og kunnskapen om rigging og segling vart utvikla gjennom generasjonar.
Å segle ein Oselvar krev forståing for både båten, seglet, vinden og sjøen. Båten er lett og responsiv, og den som seglar lærer raskt korleis plassering av mannskap, seglføring og balanse påverkar fart og tryggleik.
Seglinga er framleis ein viktig del av Oselvarmiljøet. Gjennom tursegling, opplæring og regatta vert både båtane og kunnskapen om å bruke dei haldne levande.
Regatta
Oselvaren har ein sterk konkurransetradisjon. Organisert kappsegling har vore med på å halde både båtane og seglkunnskapen levande, og regattamiljøet har gjennom mange år utvikla stor kompetanse på rigging, segling og handtering av båten.
I regatta vert samspelet mellom båt, segl og mannskap sett på prøve. Små forskjellar i trim, balanse og manøver kan få stor betydning. Det har gjort regattamiljøet til ein viktig kunnskapsbank for Oselvaren som seglbåt.
Konkurransane er samtidig sosiale møteplassar der ulike generasjonar og Oselvarmiljø møtest. Slik vert erfaring og kunnskap delt vidare – både mellom båtane og mellom menneska. Her finn du meir info om regatta.
TorsdagsRO
TorsdagsRO er eit lågterskeltilbod for dei som vil oppleve Oselvaren på sjøen. Her kan både nybyrjarar og meir erfarne møtast for å ro og bli betre kjende med båten.
Du treng ikkje å eige ein Oselvar eller ha lang erfaring frå før. Målet er å gjere det enkelt å kome seg ut på fjorden og lære gjennom praktisk bruk.
TorsdagsRO er også ein sosial møteplass. Erfarne brukarar deler kunnskap med dei som er nye, og deltakarane lærer av kvarandre. På denne måten vert terskelen lågare for å bli ein del av Oselvarmiljøet.
Aktiviteten går føre seg framfor Oselvarlaget sitt naust, i sommarsesongen, normalt frå mai til september.
Oselvardagane
Oselvardagane skal gi barn og unge eit praktisk møte med Oselvaren, historia og kunnskapen som høyrer til båten.
Kvart år får alle elevar på 9. trinn i Bjørnafjorden kommune ein skuledag med Oselvaren. Elevane får møte båten både som kulturhistorie og som ein levande bruksbåt, og får sjølve prøve aktivitetar knytte til Oselvaren.
Det viktigaste skjer gjennom deltaking. Å sitje i ein Oselvar, ta i ei åre og kjenne korleis båten reagerer på sjøen gir ei anna forståing enn det ein kan få gjennom tekst og bilete.
For mange er Oselvardagane det første møtet med Oselvaren. Målet er at det ikkje skal vere det siste. Aktiviteten skal skape kunnskap, interesse og nysgjerrigheit – og gjere det lettare for nye generasjonar å finne vegen inn i Oselvarmiljøet.
Oselvarmiljøa
Oselvaren lever fordi han vert brukt. Rundt Bjørnafjorden og elles på Vestlandet finst det aktive miljø som eig, vedlikeheld, ror og seglar båtane og fører kunnskapen vidare.
Oselvarlaget på Os er ein sentral del av bruksmiljøet, saman med mellom andre miljøa i Lysefjorden, på Milde og på Tysnes. Her finst både båtar, erfarne brukarar, aktivitetar og møteplassar der nye deltakarar kan lære.
Dei ulike miljøa har forskjellige aktivitetar og erfaringar, men deler eit felles mål: at Oselvaren skal vere ein båt som framleis vert sett på sjøen og brukt.
Samarbeidet mellom Oselvarverkstaden og bruksmiljøa er derfor viktig. Båtbyggjarane har kunnskap om korleis båten vert bygd og reparert. Brukarane har erfaring med korleis båten fungerer på sjøen. Desse kunnskapane høyrer saman.
